Jagende ruige dwergvleermuizen

Warmtebeeldcamera maakt vleermuizen zichtbaar

27 augustus 2018

Sinds kort beschik ik over een warmtebeeldcamera van Pulsar. Het is een welkome aanvulling op mijn apparatuur die het mogelijk maakt om bij het veldwerk vleermuizen niet alleen te horen met de detektor, maar ook te zien. Verblijfplaatsen zijn beter te lokaliseren en ik krijg ook veel meer inzicht in het gedrag van de dieren. Bovendien kun je alles direct vastleggen als foto of video. Hiernaast een van de eerste snapshots van jagende ruige dwergvleermuizen boven een polderkanaal.

Prooioverdracht grauwe kiekendief

Geluidsmonitoring bij nestbescherming Grauwe Kiekendief

22 juli 2018

Ostfriesland: Gedurende twee hele dagen in Juli werd een luisterbox geplaatst op ca. 50 m afstand van een beschermd nest van een paartje grauwe kiekendieven met jongen. De geluidsopnames zijn automatisch uitgewerkt. Er werden 16 prooioverdrachten geregistreerd, 9 op de eerste en 7 op de tweede dag. De geluidsmonitoring geeft een goed beeld van de activiteit van de kiekendieven bij het nest. De opnames vormen een aanvulling op de waarnemingen ter plaatse. Bovendien kunnen ze uitkomst bieden bij andere vraagstellingen, bijvoorbeeld over verstoring. In het fragment hiernaast hoor je een van de opgenomen prooioverdrachten.

Rosse vleermuizen

Rosse vleermuizen bij kwartier

5 september 2017

Twee rosse vleermuizen vliegen hun kwartierboom binnen. Het is een zoekplaatje, maar de camera heeft duidelijk toegevoegde waarde. Je ziet twee vleermuizen over vliegen, hoort dat ze in de buurt cirkelen en dan zie je een van beide vanaf links in de boomkroon vliegen. Meteen daarna wordt vanuit het kwartier geroepen door een rosse vleermuis. De opname is gemaakt op 3 september bij zonsopkomst op de kerkhof van Leer.

Baltsende ruige dwergvleermuis

Baltsende ruige dwergvleermuis

28 augustus 2017

Mijn vleermuisuitrusting is sinds kort uitgebreid met een infrarood videocamera (Sony Nightshot). Met de ultrasoon detektor hoor je dingen die je anders niet hoort, met de camera zie je dingen die je anders niet ziet. Samen maakt dat een hele nieuwe belevenis van het vleermuizen waarnemen. Deze ruige dwerg was niet moeilijk te vinden, baltsend vanuit een vogelkastje. Laaghangend fruit zeg maar. Aan dit oefenfilmpje valt nog heel wat te verbeteren. Maar het begin is er.

Getijdebeweging op de Ostheller

Getijdemeter levert eerste data

20 augustus 2017

De getijdemeter op de kwelder van Norderney functioneert naar wens. De eerste data zijn beschikbaar en leveren spannende inzichten en nieuwe vragen. Zo kunnen we de getijdestroom op de Ostheller nu gaan vergelijken met die van het nabijgelegen eiland Langeoog en van Norderney Riffgat. Op de afbeelding links zie je de getijdebewegingen van de afgelopen dagen. Voor een groter beeld kun je erop klikken.

Hoewel waterdicht, hangt de meter ruim boven hoogst verwacht hoogwater

Getijdemeter op de kwelder

4 augustus 2017

In het kader van een renatureringsproject heb ik samen met Willem Linders een getijdemeter geplaatst op de Ostheller op Norderney. Het apparaat is zelfgebouwd en bestaat uit een datalogger die elke minuut de meetgegevens vastlegt. De afstandssensor werkt, net als bij een vleermuis, op basis van ultrasoon geluid. De datalogger is voorzien van een klein zonnepaneel. Het dagelijks verbruik wordt met één tot twee uur zon goedgemaakt. Daarmee loopt hij in principe continu. Naast de getijdemeter worden binnenkort twee sensoren aangebracht om de bodemvochtigheid in de kwelder te meten. Het onderzoek wil vragen beantwoorden over het effekt van de ingrepen op de ontwikkeling van de vegetatie.

Zingende rosse vleermuis: druk op de rode knop om het geluid te horen

Zingende vleermuizen

10 april 2017

Vleermuizen gebruiken ultrasoon geluid om hun omgeving te 'zien'. We noemen dat echolocatie. Daarnaast maken ze nog een heel repertoire aan geluiden om met elkaar te communiceren. Net als bij vogels 'zingen' de mannetjes om vrouwtjes aan te trekken en andere mannetjes hun territorium kenbaar te maken. Dit gebeurt vooral in het najaar, maar ook in het vroege voorjaar, net na de winterslaap.

In het bijgaande fragment hoor je een 'zingende' rosse vleermuis (Nyctalus noctula) bij zijn kwartier. De opname is 10x vertraagd om het voor ons hoorbaar te maken.

Referentie: Middleton, N., A. Froud & K. French. 2014. Social Calls of the Bats of Britain and Ireland. Pelagic Publishing, Exeter, UK.

Vale Vleermuis

Ingang bunker

Vleermuizen tellen in Wilhelmshaven

6 januari 2017

Vandaag heb ik samen met een groep vrijwilligers onder leiding van Bernd Pannbacker en Klaus Börgmann vleermuizen geteld in hun winterkwartieren in verschillende bunkers bij Wilhelmshaven. De bunkers zijn voor vleermuizen geoptimaliseerd. Watervleermuizen en Franjestaarten waren het meest algemeen. Daarnaast hebben we een aantal Langoren geteld, een Meervleermuis en een Vale Vleermuis.

Omdat de winter tot nu toe erg zacht is waren de meeste vleermuizen nog niet in diepe winterslaap. Je kunt op de foto links zien dat de Vale vleermuis zijn ogen nog open had. Dat gold voor meer dieren die we gezien hebben.

Bijgaand een fotoimpressie.







Watervleermuis (boven en rechts)